رطوبت یکی از دشمنان اصلی فیلامنت چاپ سهبعدی است. بسیاری از مشکلاتی که در ظاهر به تنظیمات پرینتر مربوط میشوند، در واقع از فیلامنت مرطوب ناشی میشوند. صدای تقتق هنگام خروج مواد از نازل، ایجاد حباب، سطح زبر، رشتهکشی زیاد، کاهش چسبندگی لایهها و افت استحکام قطعه از نشانههای رایج رطوبت گرفتن فیلامنت هستند.
چرا فیلامنت رطوبت جذب میکند؟
بسیاری از پلیمرها خاصیت جذب رطوبت دارند. وقتی رول فیلامنت در هوای آزاد قرار میگیرد، به مرور بخار آب موجود در محیط وارد ساختار آن میشود. میزان جذب رطوبت در متریالهای مختلف یکسان نیست. PLA نسبتاً کمتر آسیب میبیند، اما PETG، Nylon، TPU و برخی متریالهای مهندسی حساستر هستند و باید با دقت بیشتری نگهداری شوند.
رطوبت چه اثری روی چاپ دارد؟
وقتی فیلامنت مرطوب وارد نازل داغ میشود، آب داخل آن بخار میشود و در مسیر خروج ماده حباب ایجاد میکند. این حبابها باعث خروج نامنظم مواد، کاهش کیفیت سطح و ضعف اتصال بین لایهها میشوند. نتیجه میتواند قطعهای باشد که ظاهر خوبی ندارد یا در فشار مکانیکی خیلی زود میشکند.
اگر هنگام چاپ صدای ریز تقتق میشنوید یا سطح قطعه حالت جوشجوش و زبر دارد، قبل از تغییرات زیاد در اسلایسر، وضعیت رطوبت فیلامنت را بررسی کنید.
روش نگهداری صحیح
بهترین روش، نگهداری فیلامنت در کیسه زیپدار یا ظرف دربسته همراه با رطوبتگیر است. بعد از باز کردن بستهبندی، رول را برای مدت طولانی در محیط آزاد رها نکنید. اگر در شهر مرطوب زندگی میکنید یا کارگاه شما تهویه نامناسب دارد، استفاده از باکس خشککن یا Dry Box میتواند کیفیت چاپ را به شکل محسوسی بهتر کند.
خشککردن فیلامنت
برای خشککردن، میتوان از خشککن مخصوص فیلامنت یا آون با کنترل دمای دقیق استفاده کرد. دما و زمان خشککردن برای هر متریال متفاوت است؛ مثلاً PLA به دمای پایینتری نیاز دارد، اما Nylon معمولاً زمان و دمای بیشتری میخواهد. دمای زیاد میتواند رول را تغییر شکل دهد، پس همیشه با احتیاط عمل کنید.
اگر زیاد چاپ میکنید، یک باکس نگهداری خشک تهیه کنید و رولهای حساس مثل PETG، TPU و Nylon را همیشه داخل آن نگه دارید. این کار هزینه خطاهای چاپ را کاهش میدهد.
نگهداری درست فیلامنت به اندازه انتخاب برند و تنظیمات پرینتر اهمیت دارد. رول سالم، خشک و تمیز خروجی پایدارتر، سطح بهتر و قطعه مقاومتری ایجاد میکند.
برنامه نگهداری پیشنهادی
برای اینکه فیلامنتها همیشه آماده چاپ باشند، بهتر است یک برنامه ساده نگهداری داشته باشید. رولهایی که روزانه استفاده میشوند داخل باکس خشک یا ظرف دربسته کنار پرینتر قرار بگیرند. رولهایی که کمتر استفاده میشوند، بعد از هر بار مصرف دوباره داخل کیسه زیپدار همراه با رطوبتگیر گذاشته شوند. روی هر رول میتوانید تاریخ باز شدن بستهبندی را بنویسید.
اگر یک رول مدت زیادی در هوای آزاد مانده، قبل از چاپ قطعه مهم آن را خشک کنید. چاپ قطعات تست کوچک مثل دیواره نازک، برج دما یا قطعه ساده میتواند وضعیت فیلامنت را نشان دهد. اگر خروج ماده از نازل نامنظم است یا سطح قطعه حباب دارد، بهتر است قبل از تغییرات زیاد در اسلایسر، خشککردن رول را امتحان کنید.
نگهداری درست باعث میشود کیفیت رول در طول زمان ثابت بماند. این موضوع مخصوصاً برای فروشگاهها، کارگاهها و کسانی که چند نوع متریال مختلف دارند اهمیت بیشتری دارد، چون هر متریال رفتار متفاوتی در برابر رطوبت دارد.
برای اطمینان بیشتر، رطوبتگیرهای استفادهشده را هم دورهای بررسی کنید. بعضی از آنها بعد از مدتی اشباع میشوند و دیگر عملکرد مناسبی ندارند. نگهداری فیلامنت زمانی موثر است که ظرف، کیسه و ماده رطوبتگیر همگی شرایط مناسبی داشته باشند.
اگر رولها را در انبار نگهداری میکنید، بهتر است آنها را دور از نور مستقیم، گرمای زیاد و گردوغبار قرار دهید. دمای پایدار و بستهبندی سالم باعث میشود کیفیت فیلامنت برای مدت طولانیتر حفظ شود.
